Heb jij vanochtend hardgelopen? Of hard gelopen? Of gehardloopt? Wat is juist en wat is taalkundig fout? En wat is dan het verschil tussen hardlopen en bijvoorbeeld stofzuigen?

In zijn taalrubriek in de Nederlandse krant Trouw gaat professor Peter-Arno Coppen, die ook redacteur is bij het populairwetenschappelijke taalplatform Onze Taal, dieper in op de vervoeging van het woord 'hardlopen'. Is de zin: 'Ik rook niet, want ik hardloop' correct?

Uiteraard, want roken is ongezond. Dat weet iedereen. Maar is 'ik hardloop' grammaticaal correct? "Ik denk dat de meeste mensen dat nog een taalfout vinden", zegt Coppen. "De andere variant 'want ik loop hard' komt ongeveer honderd keer zo vaak voor."

"Toch zit er iets logisch in die vorm 'ik hardloop', want het gaat per slot van rekening om de sport 'hardlopen' en in dat woord schrijf je 'hard' en 'lopen' ook aan elkaar. Er zijn meer samengestelde werkwoorden die zich zo gedragen. Bijvoorbeeld 'stofzuigen', daar zeg je ook 'ik stofzuig'."

Is 'ik hardloop' dan altijd fout? Nee. 'Ik hardloop' komt wel voor in de zogeheten bijzinsvolgorde. Zoals in 'weet je waarom ik hardloop?'. "In dat geval hebben taalgebruikers heel sterk de neiging om het woord aan elkaar te schrijven", aldus Coppen. "En ook in de uitspraak hoor je duidelijk wel een klemtoon op 'hard' maar niet op 'loop'. Als je beide woorden beklemtoont, krijg je 'waarom ik hard loop'."

Maar ach, misschien is deze taalkundige 'hardloopkwestie' vooral een probleem bij onze noorderburen. In Vlaanderen doen we doorgaans niet aan 'hardlopen'. Wij houden het meestal gewoon bij 'lopen'. En dat kan hard of iets langzamer zijn ... En we doen het hoe dan ook liever dan stofzuigen ...