Er worden weer veel teken gesignaleerd en omdat de gevolgen van een beet van dit vervelend beestje serieus kunnen zijn, geven we graag nog even mee waarop je moet letten.

VRAAG: Hoe gevaarlijk zijn teken voor wielertoeristen? Ik hoor meer en meer alarmerende berichten over deze vervelende beestjes, maar ik weet niet waar ik op moet letten. Zijn vooral mountainbikers er extra vatbaar voor? En wat doe je eraan?

ANTWOORD: Teken kan je het hele jaar door tegenkomen, al moet je tussen juni en oktober extra opletten voor teken met de bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Ze bevinden zich vooral tussen vochtige bladeren en in hoog gras, maar ook in parken, bossen, duinen en tuinen. Als snel bewegende fietser ben je eigenlijk veiliger dan een wandelaar. Teken kunnen immers niet vliegen, en offroadfietsers rijden niet vaak door hoog gras. Uiteraard lopen mountainbikers door de aard van de omgeving wel meer kans op een tekenbeet dan een wegrenner (zeker als je even pauzeert en van de fiets afstapt, red.). Als je gebeten wordt door een teek, dan voel je daar niets van, want de beet is pijnloos. Pas achteraf kan je eventueel een beetje jeuk krijgen op de plaats van de beet. Controleer daarom de avond na een rit altijd even of je een teek op je huid ziet zitten.

TEKENCHECK NA JE RIT

Check niet enkel op plaatsen die niet bedekt waren tijdens het fietsen, maar controleer je hele lijf. Een teek kan immers een tijdje over je lichaam kruipen tijdens zijn zoektocht naar een warme plek, om zich pas nadien effectief vast te bijten. Bekijk je oksel, navelstreek, lies, knieholte, de zone tussen je tenen, je billen, je hoofd ter hoogte van je haarlijn, de zone achter je oren en uiteraard ook je armen, benen, borstkas en buik. Als je de teek nog ziet zitten, dan mag je niet onbezonnen te werk gaan en het beestje er halfslachtig uittrekken. Als je in de teek knijpt, kan die bacteriën doorgeven en mogelijk een ziekte veroorzaken. Gebruik ook geen zelfverzonnen methodes zoals verbranden of onderdompelen in alcohol. Zo voorkom je dat de teek gaat braken en dat hij je bijgevolg kan besmetten met schadelijke bacteriën.

VERANTWOORD VERWIJDEREN

Grijp dus niet wild naar een nagelknipper, maar maak enkel gebruik van het geschikte materiaal. Er bestaan verschillende soorten tekenverwijderaars zoals een tekenlepel, -tang, -lasso, -koevoet, -kaart en een pincet. Het voornaamste is dat je de teek zo dicht mogelijk tegen zijn kop vastgrijpt, en dus niet aan zijn buik. Breng het fijne materiaal dicht tegen de huid aan, trek het insect er loodrecht uit en draait er niet mee. Als er een klein stukje achterblijft, is dat niet zo'n ramp. Het kan er na verloop van tijd vanzelf uitzweren, zoals bij een doodgewone splinter. Zorg er wel voor dat je het wondje achteraf verzorgt.

PREVENTIEVE MAATREGELEN

Je kan nooit 100% zeker zijn dat je volledig beschermd bent tegen een teek. Toch is het mogelijk om de kans op een beet te verkleinen. Als je 'offroad' gaat, trek dan eventueel lichte been- en armstukken aan, zodat je huid meer bedekt is. Daarnaast verminderen ook insectenwerende middelen met een minimumconcentratie van 30% DEET de kans op tekenbeten. Deze stof stoot teken af en blijft enkele uren actief. Spuit wat op je kledij en smeer ook de onbedekte delen van je huid ermee in. Zorg er wel voor dat je je volledige lichaam behandelt, want elk deel zonder lotion of spray is niet beschermd. Een tekencontrole na de rit blijft echter aangewezen, want zo'n middel is niet feilloos en kan een vals gevoel van veiligheid geven.

SYMPTOMEN NA BESMETTING

Als je last ondervindt van een eventuele tekenbeet, contacteer dan zo snel mogelijk je huisarts. Rond de beet kan zich een rode, ringvormige vlek vormen die mooi afgelijnd is. Je kan grieperige symptomen zoals moeheid en spierpijn ervaren. En als de beet lang onbehandeld blijft, dan loop je kans op ontstekingen van je gewrichten, zenuwbanen en zelfs de hartspier. De symptomen komen vaak in fases en kunnen tot maanden na de beet tot uiting komen. Toch hoef je niet meteen te denken aan de ziekte van Lyme, want slechts een kleine 10% van de teken is besmet met die bacterie. Bovendien ontwikkelt lang niet iedereen de ziekte na besmetting met de bacterie. Panikeren is niet nodig, maar bij twijfel kan je dus maar best even je arts raadplegen. Al blijven goede preventie en een grondige check het allerbelangrijkste!

TEKENNET: ONLINE MELDPLAATS VOOR TEKEN

Ben je benieuwd waar je een verhoogde kans loopt op tekenbeten, of werd je zelf op een bepaalde plek gebeten door een teek? Check dan zeker eens TekenNet via www.tekennet.be of de TekenNet-app (Android/IOS). Daar kan je op een kaart bekijken waar in België de meeste teken voorkomen per week, per maand of per jaar. Aan de hand van het aantal meldingen krijgt een bepaalde locatie een kleurcode. Een gele stip betekent dat er op die bepaalde plek weinig meldingen waren, een rood stipje houdt in dat er veel meldingen waren. Op die manier weet je op voorhand al waar er mogelijk veel teken zijn. Hou er rekening mee en neem nuttige voorzorgsmaatregelen. Let op: omdat lang niet iedereen TekenNet kent, worden veel tekenbeten niet gemeld. Ook op relatief veilige plaatsen op de landkaart kunnen er dus toch veel teken opduiken. Kortom: laat je niet vangen en wees overal op je hoede.

Ben je zelf gebeten door een teek of ken je iemand die een tekenbeet opliep? Gebruik dan het meldpunt van TekenNet om mee te helpen aan een accurate risico-inschatting. Je hoeft enkel aan te duiden waar, wanneer, tijdens welke activiteit en in welke omgeving je de tekenbeet opliep. Als je regelmatig last hebt van tekenbeten, kan je ook opteren voor een maandelijkse herinneringsmail. Zo help je anderen om deze vervelende ervaring te vermijden.

Dit artikel verscheen in cycling.be magazine. Abonneer je HIER op cycling.be magazine en krijg er een handig fietscadeau bovenop!

Koop of abonneer je nu op cycling.be magazine

Het julinummer van cycling.be magazine ligt nu in de winkel en daarin kunnen we eindelijk concreet vooruitblikken op koers! Dat doen we met Tiesj Benoot, Primoz Roglic, Tim Declercq, vader Wim en zoon Mauri Vansevenant, en Andy Schleck. Om te weten hoe renners de coronaperiode zijn doorgekomen, spraken we trainers van Lotto Soudal en Deceuninck - Quick-Step, en wie zelf iets geks wil doen, krijgt tips van Paul Van Den Bosch over ultracycling. Verder: 10 formidabele fietsroutes in België, een fietstest van de nieuwe Cannondale Scalpel, de beste upgrades voor je racefiets, fietsen in Overijssel, alles over 'intermittent fasting', waarom ook je kind een topfiets verdient en hoe je hem of haar kan leren fietsen, en veel meer!