Dat het in een grote groep makkelijker fietsen is, behoeft al lang geen betoog meer. Een studie van The Peloton Project wijst echter uit dat het aerodynamisch voordeel veel groter is dan tot nog toe gedacht werd en biedt nieuwe inzichten over de meest geschikte plek in een peloton.

Net als de voorbije jaren verliep het gros van de vlakke etappes in de Ronde van Frankrijk volgens eenzelfde stramien: een klein groepje avonturiers kiest het hazenpad, fietst een mooie voorsprong bij elkaar, rijdt de hele dag voorop en wordt onherroepelijk ingelopen op enkele kilometers van de streep. Consternatie in de huiskamer wanneer de moedige vluchters er alweer niet in slagen om uit de klauwen van het jagende peloton te blijven. Is het dan echt zo moeilijk om op je eentje of samen met een handvol collega's een grote groep renners te verschalken?
 
Ja, zo blijkt uit een studie van The Peloton Project (onder leiding van TU Eindhoven). De onderzoekers combineerden windtunnelproeven met grootschalige simulaties en kwamen tot de conclusie dat de luchtweerstand en het individuele energieverbruik in een peloton veel lager liggen dan algemeen werd aangenomen. Midden in een grote groep verbruikt een renner slechts 5 tot 10 % van een renner die moederziel alleen fietst. Een spectaculaire bevinding, want tot voor kort dachten wetenschappers dat dit getal zich tussen 50 en 70 % situeerde. Renners die zich tegen 54 per uur laten meedrijven, krijgen met andere woorden het gevoel dat ze tegen 12 of 15 per uur aan het fietsen zijn. De renners achter wie ze zich verschuilen, creëren een lagedrukgebied waarin de luchtweerstand veel minder groot is, met een enorme energiebesparing tot gevolg. Vandaar het vaak spectaculaire verval van vroege vluchters aan het eind van een wielerwedstrijd, die veel meer inspanningen moeten leveren dan hun concullega's in het peloton (tot 4,5 keer meer!).
 
Om een concreet idee te krijgen van het aerodynamisch voordeel in een grote groep, voerde een team onder leiding van hoogleraar Bert Blocken (TU Eindhoven, KU Leuven) vier gedetailleerde windtunneltests uit, waarvan één met 121 identieke plastic modellen die opgesteld werden in een V-vormige formatie. Dit bracht enkele interessante zaken aan het licht. De renner die het peloton ment, verbruikt 84 à 96 % van de energie die een individuele renner moet leveren om dezelfde snelheid te halen - dus ook als gangmaker in een groep verbruik je minder energie dan alleen. Voor de volgende twee renners in het pak valt dit cijfer al terug tot 59 à 67 %. Opvallend is dat de renners aan de zijkant van de V-vorm blijven kampen met een equivalent rond de 60 %, terwijl dat voor collega's midden in het peloton al snel 10 tot 15 % bedraagt. Aan het uiteinde van het peloton ervaren de renners slechts 5 tot 7 % van de luchtweerstand die een eenzame fietser ondervindt.

 
KEUZEN TUSSEN RISICO OP VALLEN EN ENERGIEBEHOUD
 
Is een plekje in de achterste vijf rijen van het peloton dan de nieuwe heilige graal? In theorie wel, maar in de praktijk alleszins niet. De studie heeft betrekking op een statische situatie en houdt dus geen rekening met wegversmallingen, scherpe bochten of andere obstakels die de renners in de achterste gelederen flink kunnen benadelen. Ook een positie aan de zijkant van de groep is niet ideaal. "Je verlaagt er de kans op valpartijen, maar stelt je eveneens bloot aan een luchtweerstand die een stuk groter is dan in het midden van het peloton", vertelt Bert Blocken. "Renners die hun krachten willen sparen en tegelijkertijd uit de gevarenzone willen blijven, kiezen best voor een plekje op rijen zes tot en met acht. Globaal genomen kunnen we concluderen dat bijna de helft van het peloton extreem weinig energie hoeft te verbruiken in vergelijking met een individuele renner. Dit nieuwe inzicht kan een belangrijke impact hebben op de wedstrijdstrategieën van wielerploegen."


Koop of abonneer je nu op cycling.be magazine

Het julinummer met gratis extra Tourgids ligt nu in de winkel, met daarin aanvaller Thomas De Gendt die de bollentrui wil, Dylan Groenewegen die wil sprinten naar het geel, analyses van elke Touretappe en verkenningen van de kasseirit en de spektakelrit naar La Rosière, de 'Rondetafel' met José De Cauwer en Kevin De Weert die de Tour volledig fileren, de vele Colombiaanse Tourtalenten, ... De koers is natuurlijk meer dan de Tour, dus blikken we met Eddy Planckaert vooruit naar de BinckBank Tour, naar de Giro Rosa met Annemiek van Vleuten, ging Erwin Vervecken Fietsen Met Julien Vermote, praat Otto-Jan Ham over zijn fietspassie, ... De actieve fietsfanaat kan uitkijken naar de test van 11 zomershirts, een blik op de nieuwe BMC-modellen, een verslag van de Retro Ronde, tips om zelf te profiteren van de marginal gains van Team Sky, Do's & Don'ts over het gevaar van teken en zadelklachten bij droge hitte, en veel meer!