Moet jij altijd een gebedje prevelen in de hoop dat de ketting op het juiste tandje valt als je schakelt of schiet de ketting negen op de tien keer door als je rechtstaat op de pedalen? Bekijk dan vooral deze tips van GCN Tech om je versnellingen perfect afgesteld te krijgen!

1. Snelle (tijdelijke) oplossing: Er kan zich wel wat vuil verzamelen in het schakelmechanisme van de shifter. Je zou dat met wat compressielucht kunnen wegblazen, maar ook WD40 of siliconespray kunnen helpen. Spuit die op de plaats waar de schakelkabel de shifter in gaat, maar hou er een doek achter, zodat er geen olie op je banden of remmen belandt. De verneveling kan bijvoorbeeld ook nefast zijn voor je remschijven, dus spuit niet zomaar de olie in het rond.
2. Kabels: Werkt de bovenstaande oplossing niet of niet permanent, kijk dan eens jouw kabels na. Lopen de buitenkabels in een directe baan, zonder knikken? Heeft het laatste stukje kabel naar de achterderailleur de perfecte lengte of is het te kort (met een te scherpe bocht) of te lang? Nieuwe binnen- en buitenkabels kunnen jouw fiets weer als een zonnetje laten lopen. Let er bij het plaatsen van nieuwe buitenkabels op dat de uiteindes mooi recht afgeknipt zijn en werk ze bij met een vijl. Met een priem kan je de binnenkant van de kabel mooi rond openwerken en er daarna wat siliconespray in aanbrengen. Bij nieuwe buitenkabels gebruik je uiteraard ook nieuwe binnenkabels om terug te genieten van foutloos schakelen.
3. Ketting en cassette: Kijk geregeld je ketting na op slijtage. Dat gaat makkelijk met een kettingchecker, maar je kan ook je ketting vastnemen op het grote kettingblad (met ketting achteraan op kleinste tandwiel) en als je die zo van het blad kan heffen dat er over een afstand van vier tandjes ruimte tussen ketting en blad is, dan is hij versleten. Dat betekent namelijk dat de ketting langer is geworden, waardoor hij niet meer mooi in de tandjes valt. De cassette is iets moeilijker te beoordelen. Zelfs een nieuwe cassette heeft per tandenreeks een tweetal tandjes met een andere vorm (dat helpt om vlotter te schakelen), maar je moet kijken naar de toestand van de andere tandjes. Zijn die scherp in plaats van mooi hoekig, dan zijn ze versleten.
4. Derailleurs en uitlijning: Tenzij je een vaste derailleurpat hebt, hangt jouw achterderailleur vast aan een stukje metaal dat met kleine boutjes aan je frame is bevestigd. Check of die boutjes vast zitten, maar let erop dat je niet te hard draait, zodat ze niet breken - zo'n 2 Nm zou moeten volstaan, als je een momentsleutel gebruikt. Voor de verdere afregeling achteraan zorg je er eerst voor dat je achterwiel stevig vast en recht zit. Is je achterderailleur al wat ouder, voel dan even of er niet te veel speling in zit. Indien wel, best vervangen. Ook je derailleurwieltjes kunnen verslijten (zeker bij een slechte afstelling en weinig onderhoud). Zijn ze in slechte staat, vervang ze, zodat ze de ketting goed kunnen begeleiden en de schakelprestaties hoog blijven. Het afregelen van de derailleur doe je met de twee kleine schroefjes. Die met de H is voor het kleinste tandwiel (high gear = zwaarste versnelling) en die met L (low gear) voor het grootste tandwiel. Draai de respectievelijke schroefjes in (met de ketting op het correcte tandwiel), zodat het bovenste derailleurwieltje pal onder het juiste tandwiel staat. De fijnafregeling doe je daarna met de stelschroef die de kabelspanning regelt (zie punt 5). Daarnaast heb je nog de B-regelschroef die het bovenste derailleurwieltje dichter of verder van het grootste tandwiel kan brengen. Als je verandert van een sprint- naar een klimcassette, moet je die normaal bijregelen. Bij de voorderailleur check je eerst of hij nog correct gemonteerd staat, namelijk 1 à 2 mm hoger dan het hoogste tandje (de tandjes van het voorblad hebben niet allemaal dezelfde vorm) en (van bovenaf gezien) evenwijdig met de lengte van het voorblad. De afregeling gaat als volgt: leg de ketting vooraan op het kleinste en achteraan op het grootste tandwiel en zorg met behulp van het L-schroefje dat de binnenkant van de derailleur ongeveer een millimeter speling heeft met de ketting. Leg hem daarna op de allerzwaarste versnelling voor- en achteraan en beweeg het H-schroefje zo dat er opnieuw 1 mm ruimte tussen ketting en derailleur zit.
5. Kabelspanning: Je kabel voor de achterderailleur trek je mooi strak aan (zonder te overdrijven) en zet je goed vast. Voor je dat doet, draai je de stelschroef helemaal in, waarna je ze een kwart slag terug uitdraait. Zo kun je nadien nog de nodige aanpassingen doen voor de fijnafstelling en wanneer de kabel wat begint uit te rekken. Je hebt je derailleur al correct afgesteld (zie punt 4), dus kan je een tandje opschakelen met de shifter. Draai aan de cranks (en blijf dat doen tijdens de aanpassingen). Blijft de ketting op de zwaarste versnelling, draai dan aan de stelschroef zodat er meer spanning op de kabel komt. Doe dat in kleine stappen, tot de ketting naar het tweede tandje gaat. Draai net zoveel aan de stelschroef tot de ketting geen lawaai maakt. Ook de kabel voor de voorderailleur moet je goed op spanning houden voor je hem vastdraait, zelfs nog iets meer dan bij de achterderailleur.
6. Achterpat: Blijft het schakelgedrag achteraan problematisch, dan is je derailleurpat misschien wel geraakt. Door een aanrijding of valpartij kan die afbreken (wat uiteraard meteen duidelijk is), maar ook wat verbuigen en dat laatste is minder duidelijk. Wie daar het juiste richtgereedschap voor heeft, kan de achterpat opnieuw recht krijgen, maar daarvoor kan je uiteraard terecht bij je fietsenmaker.

Koop of abonneer je nu op cycling.be magazine

Het oktobernummer van cycling.be magazine ligt nu in de winkel en je krijgt er de Crossgids zomaar bij. Daarin vind je een uitgebreide kalender met alle topcrossen, alle renners en een vooruitblik van Bart Wellens, aangevuld met interviews met alleskunner Mathieu van der Poel ('Winnen went nooit'), Sanne Cant ('Blij met Marianne Vos als concurrente'), Maud Kaptheijns, en Peter Van Santvliet, een masterclass crosstechniek met Erwin Vervecken, het debuutjaar van Sven Nys, de favoriete trainingsparcoursen van de profs, veldritnatie Zwitserland, … Het gewone nummer opent met kleurrijke figuur Bram Tankink, de jonge talenten die afgelopen seizoen doorbraken, de Duitse Monika die voor de Vuelta uit reed, de resultaten van de Continental-verkeersveiligheidsenquête geanalyseerd, Sur Place in het Griekse Loutraki en Spaanse Girona, Bekende Velofiel Bart Schols, fietstests van de Canyon Inflite AL- en Stevens Super Prestige-crossfietsen, en veel meer!